Ik nam vandaag afscheid van D66. Misschien ben ik ‘linkser’ geworden, het politieke landschap ‘rechtser’ en eerlijk gezegd denk ik liever niet in die termen. Sommige van mijn opvattingen zijn ondertussen zelfs radicaal, voor zover je radicale gelijkwaardigheid als zodanig zou kunnen betitelen. Maar, zo zie ik ook dat mijn idee om het speelveld tussen Israël en een Palestijnse staat gelijkwaardig te maken door bepaalde mensen en groepen als extreem en zelfs anti-semitisch worden weergegeven. Anderzijds ben ik op de linkerflank beschuldigd van racisme omdat ik niet vind dat mijn privileges of zelfs de indeling bij groepen waar ik deze mee gemeen heb gelijk moet betekenen dat ik geen inzicht zou hebben in verhoudingen, gevolgen, beweegredenen en eventuele oplossingen om het tij te keren. In de basis komt het voor mij altijd neer op het streven naar gelijkwaardige wederzijdse posities van onderhandelbaarheid. Dat is voor elke vorm van verschillendheid. Ik wil in de dialoog geen competitie. Ik wil in de informatieuitwisseling geen persoonlijke belangen. Niet dat persoonlijk belang (emotioneel of eigenaarschap) geen rol speelt, maar niet als voorwaarde bij de informatieuitwisseling zelf. Ofwel… alles kan onvoorwaardelijk gezegd worden. Maar dat betekent ook dat het geen verwachting mag scheppen. Het is van mij uit geen overtuiging en ik word ook niet overtuigd door wat je met mij deelt. Dit inzicht heeft mij een andere politieke route doen kiezen. Zelfstandig, uitdragend, maar zonder verwachting naar mijn omgeving.

Vandaag verzond ik mijn mail, waarbij ik mijn jarenlange lidmaatschap van D66 opzegde en dit is mijn motivatie:

Beste administratie en (voormalig) medeleden,

Met een brok in mijn keel moet ik nu toch definitief afscheid nemen van de enige nog bestaande partij die mijn sociaal-liberale denkbeelden representeerde. Er was bij mij al wel wat jaren onvrede over het accent van de partij op zakelijke belangen, waarbij de menselijke maat, maar vooral sociale grondrechten in de knel raakten. 

Ook de behoefte om onderhandelingsposities op het sociale terrein steeds meer vast te leggen in regelgeving en parallel daaraan onze sociaal-maatschappelijke structuren te privatiseren en vermarkten, is mij keer op keer negatief binnen gekomen. Hierbij moet u vooral denken aan de zorg, het onderwijs, nutsinstellingen, maar ook zaken als buurtaccomodatie en -ondersteuning. 

Om twee praktische en parallelle voorbeelden te geven van hoe dit systemisch uitwerkt en sociaal ondermijnend werkt: PostNL en de NS hebben hun ‘servicebalie’ naar goed innovatief vooruitgangsgebruik omgezet naar mobiele applicaties, waarna die applicaties worden uitgebouwd naar een privacygevoelig vehikel waarbij commerciële partijen direct gedragsbeïnvloedende ontwikkelingsruimte krijgen. Reclames worden platgezegd door je strot geduwd en gekoppeld aan je bestedingsgedrag/sociale representatie. Ondertussen is lokaal interpersoonlijk contact hierbij verdwenen.

Mijn kritiek is samen te vatten als: ‘Het bijna ongebreideld toelaten van de invloedssfeer van zakelijke belangen onder het mom van ‘gerechtvaardigd belang’. De invloed van de huidige regering van Israel op onze politieke dialoog is ook gekapseld in ‘gerechtvaardigd belang’. De invasieve ontwikkeling van AI in de samenleving bestaat ook uit gerechtvaardigd belang.

Deze werkwijzen, in combinatie met de speerpunten van D66 die neerkomen op ‘alles is in principe op te lossen als we ons genoeg informeren (onderwijs) en progressief opstellen tegenover maatschappelijke en persoonlijke ontwikkelingen (vooruitgang/maakbaarheid)’, alsmede het inzetten op economische groei als voorwaarden, zijn naar mijn mening een formule voor maatschappelijke implosie op langere termijn. Elk biologisch model zal u hetzelfde duiden en wij functioneren niet vrij van natuurlijke balansen.

Het sociaal liberale model… zelfs teruggaand naar Thorbecke, heeft in zich dat die balans te allen tijde gezocht moet worden. Dan gaat het om de balans van het systeem; niet de balans van de ‘output’ van dat systeem. Economie is een perverse output… zeker als dat uitgedrukt wordt in de groei van de groei… helemaal als dat risicomijdend wordt gehanteerd. Een stabiel systeem kent opbouw en afbraak in relatief gelijke mate. Hausse en baisse zijn te observeren als betrouwbaarheidscijfers voor die balans en niet om bij te sturen op ‘money making’ niveau.

D66 had enig streven naar die stabiliteit. Dat was voor mij ondersteuningswaardig. In de laatste decennia alleen nog in de lokale politiek, waar sociale rechtvaardigheid nog een streven is. Decentralisatie maakte dit al problematisch en gaf een afbraakproces aan. Nu is er deze, voor mij laatste stap die lokale politiek, maar uitwerkend naar de Europese buiten spel gaat zetten en representeert dat betreft de rechtse fanfarekaravaan over asiel en migratie.

Ik heb de plannen overdacht en geprobeerd in perspectief te zetten. Ik zie er wel wat goede dingen in, maar de essentie om het gebrek aan integratiebereidheid op elk niveau in de Europese samenleving en ook het xenofobe sentiment te beantwoorden met een selectieprocedure buiten Europese grenzen schiet mij volkomen in het verkeerde keelgat.

Het probleem kan nooit de grootte van een vluchtelingenstroom zijn als je op mondiaal niveau de Internationale rechten van de mens hanteert. Dan behoor je de samenleving aan te passen, op solidaire wijze. Dan schik je je in je lot en deel je ook in het leed. D66 heeft gekozen voor de competitieve opstelling die in de politiek steeds meer opgeld doet. Een competitieve opstelling die uiteindelijk mensen en groepen mensen buitensluit. En dan mag het nu misschien niet vanuit discriminatie op afkomst, gezindte, affiliatie of een ander persoonlijk onderscheid zijn, maar dan is kennelijk ‘verdienvermogen’ in actieve of lijdende vorm de ongelijkheid die hier gehanteerd wordt.

Kortom, ondanks dat ik geen volledige overeenstemming nastreef met persoonlijke politieke denkbeelden is nu het moment gekomen dat ik mij niet meer kan vinden in de gekozen route door D66. Niet iedereen telt nog mee. Ik heb ook moeite om jullie hier geluk mee te wensen bij het nemen van mijn afscheid, omdat het naar mijn mening heilloos is. Ik heb in het verleden fijn mijn eigen inzet kunnen reflecteren en wil daarvoor bedanken. Ik hoop dat bij D66 beter inzicht terugkomt.

Bij deze mijn ‘afscheidsrede’.