Het is 30 mei 2018 en ik ben kind van babyboomers. In die naam babyboomer zit een wereld aan wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog verscholen. Een periode waarin alles leek te kunnen. Zo ergens in de jaren tachtig begon het besef binnen te druppelen dat het naast resultaat ook consequenties had. Gaan we zo door, dan raken grondstoffen op en de natuur zou wel eens onherstelbaar kunnen worden aangetast. Sindsdien maken we elkaar wijs dat we die situatie ook wel weer oplossen en praten elkaar een roes van maakbaarheid aan.

Nu is onze samenleving altijd onderhevig aan zekere tijdsgeest. We kunnen dat toeschrijven aan alles wat er in de wereld gaande is. Het beginsel daarvan is een algemeen gevoel van veiligheid. Dat gevoel is afkomstig van de mate waarin we op elkaar vertrouwen. Kijkende naar nu, is er een afwijkend beeld en dat is de behoefte om zich los te maken van elkaar om met een kleinere groep een meer ideale situatie te creëren. Daarbij wordt vastgehouden aan waarden waarvan men bang is ze te verliezen. Het vervelende is echter dat je juist met die reactie het vertrouwen in die verdedigde waarde verkwanselt.

Vertrouwen krijg je niet door te vuur en te zwaard jouw idee te verdedigen. Vertrouwen ontstaat niet door een ‘sterke leider’. Je moet elkaar de ruimte geven en elkaar blijven informeren. Niet zozeer over stippen op een horizon, maar hoe je met elkaar er het beste van maakt. Dat schept onzekerheid, maar geen wantrouwen. Onzekerheid is van alle dag en veiligheid is iets wat je met z’n allen zo optimaal mogelijk probeert te houden.

Dit kan alleen door naar elkaar te luisteren en elkaars positie te accepteren. Scheid de expressievorm van de boodschap. Blijf nadenken. Zoek de wederkerigheid niet in de mate waarin de ander jou steunt, maar waarin jij de ander steunt.

Dat gezegd hebbende kom ik bij de opfrissing van mijn partij D66. 170 jaar Thorbecke zou je misschien niet fris noemen, maar het oorspronkelijk liberalisme heeft een beginsel wat nooit bederft. Steun elkaar in het streven naar een zo optimaal mogelijk persoonlijke ontwikkeling. Hans van Mierlo was een denker, gelijk Thorbecke, met geloof in harmonisatie om op door te bouwen. Een van de gereedschappen voor die harmonisatie zou zijn om de stem van iedereen zo gelijkwaardig mogelijk te maken.

Het referendum heeft de potentie om dit te bewerkstelligen. We hebben het referendum eindelijk in een bepaalde vorm in kunnen zetten en zien dat er schoonheidsfoutjes in zitten als het gaat om die gelijkwaardigheid. Gelijkwaardigheid is niet iets wat je in één keer creëert. Daarvoor moet je nadenken over de wederkerigheid waarin je een ander steunt.

Tijdens de wederopbouw na de tweede wereldoorlog, was dit de enige manier om met elkaar de ontstane puinhopen te bestrijden. In deze tijd hebben we de keus… en ik wil er samen met D66 het beste van maken.

Faye Oosterhoff