Pechtold als premier. Ja… dat werd gisteren wel duidelijk. CDA zonder ‘C’ bruiste het onder de leden. Het echte politieke midden. Progressief Liberalen, volgens sommigen. Het enige antwoord op populisme, was iedereen het over eens.

Gelukkig niet kritiekloos en ik heb veel goede dingen gehoord. D66 blijft voor mij een warm bad, als het op ideeën aankomt. Het lastigste blijft taal en de effecten van het compromis. Voor de laatste moet je hoger inzetten en je wensen wat breder interpreteerbaar maken. Dat beseffen veel leden. Voor de eerste moet je zo concreet mogelijk zijn en uitzonderingen afdekken.

D66 is en blijft een partij die streeft naar het vermijden van dogma’s, outside the box oplossingen van problemen en nuancering. We schuwen het verwijt van besluiteloosheid niet, zodra beslissingen onverwachte gevolgen dreigen te hebben. Ondanks het huidige klimaat waarbij het leeftempo en de illusie van maakbaarheid besluitvorming dirigeren naar ad-hoc richtlijnen voor onze samenleving.

‘Wat kost het allemaal?’ als adagium werd niet getolereerd, maar wel als toetssteen. Naar mijn bescheiden mening soms nog wel eens ten onrechte, want waar wordt uitgegeven, wordt ook verdiend. Verder wordt het effect van wederzijds faciliteren ernstig onderschat en de fraude-effecten ervan tomeloos overdreven. De ontwikkeling van een basisinkomen kon dus op een positief oordeel rekenen, maar het grootste deel van de leden had een hard hoofd in uitvoerbaarheid.

Alhoewel ‘duurzaamheid’ bij mij als term de haren in mijn nek recht overeind doet staan, werd er onder die noemer goede resultaten bereikt qua inzet van de partij. Ik kreeg dan ook nóg meer bewondering voor Stientje, die deze inzet met verve weet te verwoorden.

Alexander Pechtold tenslotte bevond zich al in een ernstig op verkiezingen afgestemde sfeer, waardoor zijn speech enigszins contrasteerde met de wijze en doordachte woorden van Jan Terlouw, die even daarvoor de zaal tranen van herkenning en sentiment deed opwellen. Edoch, hij gaf alle vertrouwen wat betreft zijn inzet voor de komende tijd en het is onwaarschijnlijk dat hij ooit in termen als ‘pleur op’ zal reageren of zelfs maar zal denken. Samenleven doen we met elkaar en voor elkaar, zonder uitzondering, anders is het gedoemd te mislukken. Die boodschap sloot ik me zonder omhaal bij aan.